یک. نامهها و مباحثات آیت الله سبحانی و دکتر سروش را دنبال میکردم. بسیار خرسند بودم که این سخنان مکتوب و به حق از مواردی خواهد بود که اسلام و مسلمین میتوانند از آن بهره ببرند. این را به فال نیک میگیرم که استاد مطهری نیز گفته است که اگر در زمینهای به اسلام انتقاد شد یا علیهاش مطلبی گفتی شده است، اسلام در آن بُعد قوت یافته است. اینگونه مجادلات احسن و مناظرات اجمل به حق بر صورت و سیرت علوی و نبوی در مواجههی با مخالفان است. (هرچند که گاه تیزی کلامِ سروش مخاطب را میآزارد) امید است که این روش ادامه یابد و دیگران نیز از این بزرگان بیاموزند که راه صحیح نقد و تتبع علمی چیست.
دو. سایت شیعه نیوز به طور رسمی فیلتر شد. خبر را از طریق پیامکوتاه برادرم «رضا مهدوی» در واپسین ساعات جمعه دریافت کردم. ابتدا تصور نمیکردم که واقعیت باشد. اما فردایش دیگران نیز خبر رساندند که این سایت به طور رسمی غیرقابل دسترس شده است. بسیار بر این امر ناراحت شدم. با این که خود از منتقدان جدی این سایت بوده و هستم و شاید بیش از دیگران علیه این سایت نوشته باشم، نمیتوانم تأسف خود را از این نوع برخورد پنهان کنم. واقعاً امکان نداشت که به طرق دیگر در مسیر اصلاح کوشیده شود؟ آیا سبیل هدایت جامعه جز با حذف مخالف، سامان نمییابد؟
برادر بزرگوارم، حاجآقای نجمی بعد از گفتگوی هفتهی گذشته و بحثهایم با مدیر سایت شیعه نیوز تأکید داشت که گزارش دیدار و بحثها را در وبلاگ بگذارم تا مخاطبان بدانند که راه و روش ما در برخورد با اندیشههای دیگر به شیوهی حذف و طرد و انگزدن نیست و واقعاً به دنبال بحث علمی و جدی هستیم. راست هم میگفت. متأسفانه دستهایی در کار است چنین امری را تاب نمیآورند و اولین قدمشان آخرین است. همچون کسانی که تنها مجازات را اعدام میدانند و در برابر کمترین خطا، تنها به آخرین حد از پاسخ فکر میکنند.
سه. چنان که پیش از این نوشتهام، به نظرم آئیننامهی ساماندهی سایتهای اینترنتی خلاف قانون اساسی است و میتوان ابطال آن را از دیوان عدالت اداری خواست. احتمالاً دولت نیز از این امر مطلع است و با آگاهی از این موضوع هنوز بر آن پای میفشارد. امارهی صحت این مدعا، لایحهی دولت برای قرار دادن سایتهای اینترنتی تحت شمول قانون مطبوعات است که آن نیز در جای خود نقد بسیاری را میطلبد.
چهار. به نظر نمیرسد که مطالب منتشره در سایت شیعه نیوز از سخنان دانشمند محترم (تعبیر آیتالله سبحانی است)، دکتر سروش، بدتر نبوده است که پاسخی تندتر از پاسخ آیت الله سبحانی را موجب شود. کاش کوچکترها، روش و سیرهی بزرگان را ببینند و از آن بیاموزند. و بدانند که علی علیهالسلام، الگوی آزادگان و جوانمردان، حتی میدان نبرد نظامی را به عرصهی علم و مباحثه تبدیل میکرد. چرا که اسلام، مکتب انسانسازی است و این جز با جدال احسن و گفتگوی منطقی میسور نیست.