اندر وصف روسپیان سیاسی

خواب در اندیشه‌ی قاطبه‌ی فقهای شیعه، هیچ‌گاه در عداد مشروعات نبوده و نیست. مرحوم ملااحمد نراقى -استاد شیخ انصارى- می‌فرماید:هرچند برخی گفته‌اند که فقهای شیعه برای خواب حجیت قائل‌اند، اما اکثریت قریب به اتفاق علما بر خلاف این قول مشى‏ نموده‏اند.

در روایت حسنه ابراهیم بن هاشم وارد شده که امام صادق(ع) در جواب سائلى که از افسانه خواب ابى بن کعب‏ سؤال نموده فرمود: "ان دین الله اعز ان یرى فى النوم"؛ دین خدا عزیزتر از آن است که در خواب دیده شود. سرانجام مى‏فرماید: آنچه مسلم است حجیت کلام معصوم در بیدارى است و وضع عادى و نه در خواب و رؤیا. ایشان قول مشهور- عدم حجیت- را پذیرفته است و تنها خواب معصوم را حجت الهی می‌داند و می‌گوید: اینجانب بر این باورم خواب ‏شخص معصوم حجت است نیازى نیست که معصوم شاهدى در بیدارى بر آن بیابد زیرا که شیطان را راهى بر معصومین نیست.

مرحوم میرزاى قمى نیز در کتاب قوانین مسئله را طرح و حجیت آن را مردود دانسته است. ایشان می‌گوید: ممکن است رؤیا صادقه باشد، ولى حجت شرعى ندارد. به هر حال ورود خواب و مکاشفات در عرصه معارف اسلامى به عنوان یک مبنا، موجب طرح سست معارف ‏اسلامى شده و اگر خواب مقدس شد، چون راهى براى اثبات و نفى آن نیست، حربه‏اى مى‏شود به دست شیادان که از این ‏رهگذر دروغ‌هاى خود را جا بیاندازند.

این موضوع در سال‌های اخیر به جای اینکه به عنوان ابزاری برای حفظ اصول و مبانی تشیع به کار گرفته شود، به عنوان ابزاری برای کوبیدن مخالف به کار گرفته شده است. این امر به خصوص با شیوع خواب‌های سیاسی اوج گرفت. خواب‌های کروبی، مصباح یزدی، جنتی و ... از نمونه‌های جنجال‌های خواب‌آلوده بوده‌اند.

آخرین شماره از روزنامه‌ی هم‌میهن به بررسی خواب بزرگان پرداخته بود و به سختی به برخی آقایان که مدعی رؤیای صادقه بودند تاخته بود. همین روزنامه‌نگار که بارها چنین امری را متذکر شده بود و دیگران را به دلیل نقل خواب‌شان مؤاخذه کرده و تخطئه می‌کرد، امروز تعبیر خواب می‌گوید و داستان‌سرایی دست می‌زند. آن هم از بی‌اخلاق و بی‌منطق‌ترین نوع ممکن.

متأسفانه بسیاری از مفاهیم عالیه‌ی اسلامی نیز امروزه چنین شده‌اند. عدالت‌خواهی نیز امروز نان‌آور بسیاری افراد و گروه‌ها شده است و حتی شعار حمایت از قشر مستضعف است که جایگاه آنان را در پست‌های مدیریتی تثبیت می‌کند. بعضی دیگر هم غرب را غایت‌القصوای آمال خود می‌پندارند و از انواع توجیهات درون دینی و فرادینی و پسا‌دینی و امثال آن در تأیید سخنان خود بهره می‌برند. متأسفانه سیاست ما بسیار این آدم‌ها دیده است و چه بسیار ضررها که از این‌ها خورده‌ایم.

 این‌ها اعتقادی به سخنانی که می‌گویند ندارند و به سهولت با وزیدن هر باد، در امتداد آن به پرواز در می‌آیند. امام خمینی (ره) هم برای‌شان ابزاری است تا دشمن‌شان را بکوبند. اینان همانانی هستند که باید مواظب بود انقلاب به دست‌شان نیفتند. اینان نامحرمان و نامردمان‌اند.

یک. در باب تسامح ادله

یکی از موضوعاتی که مشهور فقهای عامه و امامیه به آن اعتقاد داشته‌اند و در آثار خود آن را مطرح کرده‌اند، تسامح ادله است. بر اساس این دیدگاه، هرگاه کسى بر مبناى حدیثى براى رسیدن به ثواب عملى را انجام دهد، خداوند ثواب آن عمل را به او خواهد داد.

تسامح در ادله، شامل ادله اصول عقاید و احکام شرعى نیست، بلکه خاص اخلاقیات و مستحبات است. شیخ اعظم انصارى گوید: «المشهور بین اصحابنا والعامّة التسامح فى ادلّة السّنن ، بمعنى عدم اعتبار ما ذکروه من الشروط للعمل بأخبار الأحاد، من الاسلام والعدالة والضبط فى الروایات الدالة على السنن فعلاً او ترکاً» («التسامح فى ادلة السنن» ، ص11)

شهید ثانى هم در تفسیر این اصطلاح فرماید: «وجوز الاکثر العمل به اى : بالخبر الضعیف فى نحو : القصص والمواعظ وفضائل الاعمال ، لا فى نحو : صفات الله المتعال واحکام الحلال والحرام» («الرعایة فى علم الدرایة» ص94)

از مجموع روایات در این باب استفاده مى‌شود که ترتب ثواب، مشروط به انجام عمل به داعى امتثال امر خدا و رسول او (صلى الله علیه وآله وسلم) و نیل به ثواب مى‌باشد و اگر عمل اینگونه انجام گرفت و بعد کشف خلاف شد که معصوم چنین نفرموده، در هر حال ثواب آن عمل به او داده خواهد شد.

البته عمل به این روایات در صورتى شایسته است که روایت شدت ضعف نداشته و مضمون آن مخالف با دلیل قطعى از کتاب و سنّت نباشد و معارض اقوى نداشته باشد. این امر تقریباً در میان فقهای امامیه نظر مشهور و غالب را تشکیل می‌دهد که البته اخیراً مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. این افراد بیان می‌دارند که پذیرش تسامح ادله، راه را برای رواج خرافه می‌گشاید و دین را از بدعت‌ها پر خواهد کرد. شاید افرادی هم به همین تصور که ادله‌ی امور مستحب چندان مورد بررسی قرار نمی‌گیرد، تهییج شوند که دین را به امور موهوم بیالایند.

 دو. تاکتیک مبارزه با خرافات

اما متأسفانه امروزه در کشور ما مبارزه با خرافات نیز از امور سیاسی بو به عنوان یک انگ درآمده است و کسی توجهی ندارد که موضوعات مطرح شده در جامعه تا چه اندازه بر اساس دین و پایه‌های مذهب است، بلکه می‌نگرند که تا چه اندازه می‌تواند آنها را به منافع‌شان نزدیک‌تر کند.

رحلت آیت‌الله توسلی باعث شد کسانی که تا دیروز گریبان می‌دریدند و نقل خواب را موجب وهن اسلام و خروج از دین قلمداد می‌کردند، چهره‌شان روا شود و حتی خود نیز به همان آفتی دچار شوند که از ان نهی می‌کردند. نقل خوابی از حضرت امام خمینی(ره) نیز با حمایت و تکرار برخی اصلاح‌طلبان همراه بود. در حالی همین‌ها بودند که تا چند روز پیش بر عدم حجیت خواب تأکید داشتند، این‌بار بر صحت‌اش پای می‌فشرند. کاش دین‌داری‌مان بر مبنای سیاست‌مان تعریف نمی‌شد.